De meningen zijn erover verdeeld: mag je een kat nu wel of niet bij het nekvel pakken? Mensen nemen de kat bij het nekvel om te straffen of om controle over een “lastige kat” te krijgen.

Een veel gehoord argument om een kat wel in het nekvel te mogen pakken is: “De moeder doet dat ook”. Maar is deze manoeuvre wel als straf bedoeld of heeft het een andere functie? En wat gebeurt er eigenlijk echt als de moeder haar kitten pakt?

Moeder en kitten

Moederpoes pakt een kitten vast om het snel te kunnen vervoeren als er gevaar dreigt. Het kitten moet zonder tegenstribbelen en tijdverlies naar een andere plek kunnen worden gebracht. Als een ondernemend kitten te ver van het nest af is gegaan en gaat miauwen, zal de moeder het kitten pakken en snel naar het veilige thuis terugbrengen.

Wanneer de moeder het kitten pakt, doet zij dat door haar bek voorzichtig om het hele nekje van het kitten te doen. Zij pakt het dus niet in het nekvel beet.

Paring

Wanneer katten paren, pakt de kater de poes bij een huidplooi vast om te voorkomen dat ze wegloopt.

Dit zijn de enige keren dat een kat in een natuurlijke situatie bij de nek wordt gepakt. Het heeft op geen enkele manier met straf te maken.

Reflexmatige spierspanning: tonische immobiliteit

Wanneer je op bepaalde plaatsen in de nek druk uitoefent, bijvoorbeeld door vastpakken, zal dat een reflexmatige spierspanning tot gevolg hebben. Dit wordt tonische immobiliteit genoemd. De kat is niet meer in staat zich te bewegen.

Het lijkt alsof de kat de situatie accepteert en zich overgeeft, maar dit is absoluut niet het geval. In feite maak je hem weerloos en onmachtig.

De zintuigen zijn echter niet uitgeschakeld. Dit betekent dat de kat niet kan reageren, maar wel alles wat er om hem heen gebeurt heel bewust meemaakt. Dit moet een heel angstwekkende ervaring zijn…

Optillen

Een kat aan het nekvel optillen is wat mij betreft alleen geoorloofd in uiterste nood.

Het gewicht van een volwassen kat is te groot om alleen gedragen te worden door het nekvel. Het kan kneuzingen en pijn veroorzaken. Ook kan het angst en agressie opwekken.

Alleen in een noodsituatie kan het optillen aan het nekvel soms de enige optie zijn.

Als een kat bijvoorbeeld bij de dierenarts uit zijn mandje gehaald moet worden, zijn daar gelukkig andere mogelijkheden voor. Ook voor het fixeren van een “onwillige” kat, zijn meer katvriendelijke methoden beschikbaar. In deze gevallen is optillen bij het nekvel dus onnodig.

©Fieke Halberstadt, 2018

Wilt u de Nieuwsbrief van Kat&Mens ontvangen?

Meld u dan hier aan.

Volg Kat&Mens op Facebook